Brand veiligheid in huis

Brand in huis is een verschrikkelijke situatie waar een ieder van ons mee te maken kan krijgen. Gelukkig zijn de meeste woningbranden te voorkomen. Een eenvoudig voorbeeld hiervan is het regelmatig laten reinigen en vegen van de schoorsteen. Toch kan een brand in huis ook jou gebeuren. Kijk hier naar waar je op moet letten of wat te doen bij een brand.

Op deze pagina vindt je informatie over:

  • Wat een brand in de woning betekend
  • Waar je op moet letten bij een studentenkamer
  • Hoe je veilig kookt
  • Wat voor rookmelders er zijn
  • Waar ouderen op moeten letten t.a.v. brandgevaar

Wat betekent brand in de woning?

Als je nog nooit een brand hebt meegemaakt, is het natuurlijk lastig voor te stellen wat een woningbrand kan betekenen. Veel mensen gaan er van uit dat een woningbrand niet bij hen gebeuren zal. De realiteit is echter anders. “Met 15 woningbranden per dag in Nederland, is de kans op een woningbrand 1 op 1.300. Nederland kent jaarlijks gemiddeld zo’n 6.000 woningbranden met jaarlijks gemiddeld 600 gewonden.” (bron: Nederlandse brandwondenstichting)


Oorzaak van brand

De meeste woningbranden ontstaan in de keuken. Vette afzuigkappen of pannen raken gemakkelijk in brand. Maar veelal ontstaat een woningbrand door onvoorzichtig handelen van de bewoner zelf. Denk hierbij aan het gebruik van de open haard, kaarsen of roken. Ook het gebruik van elektrische apparatuur of verkeerde/slechte aanleg van technische installaties kent gevaren die kunnen leiden tot een woningbrand.

Zoals gezegd kunnen de meeste woningbranden relatief eenvoudig worden voorkomen. Hieronder enkele tips en adviezen die kunnen bijdragen in het voorkomen van brand.

Tips en adviezen

  • Zet geen kaarsen in de buurt van brandbaar materiaal zoals gordijnen en gebruik onbrandbare kaarsenstandaards;
  • Houdt lucifers en aanstekers buiten het bereik van kinderen;
  • Loop nooit zomaar weg tijdens het koken (bijvoorbeeld als er aan de deur gebeld wordt of getelefoneerd wordt);
  • Reinig regelmatig het filter van de afzuigkap, zodat geen vetresten aanwezig zijn.
  • Schuif bij vlam in de pan een deksel over de pan en draai het gas uit. Nooit water gebruiken of met de pan lopen;
  • Rook nooit in bed;
  • Schakel na het kijken de televisie uit met de 'aan/uit'-schakelaar. Het toestel staat nog aan als alleen de afstandsbediening is gebruikt;
  • Laat een strijkbout nooit onbewaakt achter;
  • Wanneer de zekeringen (stoppen) doorslaan, verhelp dan de oorzaak of roep de hulp van een vakman in;
  • Houdt halogeenverlichting, in verband met warmteproductie, uit de buurt van brandbaar materiaal en schakel deze uit bij uw afwezigheid;
  • Leg geen elektriciteitssnoeren onder het tapijt. 
  • Gebruik zo min mogelijk verlengsnoeren, maar lus deze in ieder geval niet aan elkaar door;
  • Laat je schoorsteen regelmatig schoonmaken en controleren;
  • Plaats een brandscherm voor de open haard en gebruik een vonkenvanger;
  • Ventileer goed bij gebruik van vluchtige schoonmaak-, plak- en oplosmiddelen;
  • Hang op één of meer relevante plaatsen een rookmelder op;
  • Heb je een open haard of houtkachel, plaats dan een koolmonoxide melder.


Een veilige studentenkamer

Als je op kamers gaat wonen, denk je niet meteen aan brand. Gebeurt het toch, dan heb je vaak maar drie minuten de tijd om jezelf in veiligheid te brengen.

Oke, je bent dan wel niet verantwoordelijk voor de brandveiligheid in het gebouw, maar het is niet verkeerd om zelf verantwoordelijkheid te nemen. Het gaat natuurlijk wel om je eigen veiligheid.

Let bij het zoeken naar een geschikte studentenkamer dan ook niet alleen naar de prijs of waar het ligt. Kijk ook even:

  • of er werkende rookmelders hangen;
  • of de uitgangen bereikbaar zijn. Het is belangrijk dat alle deuren van binnen uit direct te openen zijn;
  • hoeveel en welke vluchtwegen er zijn. Kun je twee verschillende kanten op vluchten of heb je maar één mogelijkheid? Wees dan extra kritisch op de veiligheidsituatie;
  • of de vluchtroutes en trappen niet gebarricadeerd zijn met fietsen, vuilniszakken, bierkratjes of wat dan ook. Dit belemmerd bij nood het vluchten;
  • of er blusmiddelen aanwezig zijn bij voorkeur op iedere verdieping en in de keuken. Zijn deze gekeurd, duidelijk zichtbaar en goed bereikbaar;
  • of de eigenaar of verhuurder de verplichte gebruiksmelding bij de brandweer heeft ingediend. Dit is nodig bij 5 of meer bewoners in één pand;
  • of er met elektrische bedrading geknoeid is. Dit kan kortsluiting en brand veroorzaken. Wees hier alert op want dit is geen brandveilige situatie;
  • of de installaties zoals de CV-installatie, geiser of gaskachel jaarlijks onderhouden worden door een erkend installateur. (Hangt er een koolmonoxidemelder?).


Als je al op kamers woont zorg er dan voor dat er rookmelders, blusmiddelen en een vluchtplan aanwezig zijn. Let er daarbij op dat je:

  • niet rookt in bed (of op de bank als je moe bent);
  • wasgoed niet dicht bij een kachel laat drogen;
  • geen elektrische apparatuur op stand-by laat staan;
  • zorgvuldig om gaat met stekerdozen en verlengsnoeren (lus ze bij voorkeur niet aan elkaar door);
  • goed op letten tijdens het koken.

 

Veilig koken

Brand in de keuken ontstaat vaak doordat de vlam in de pan slaat. Dit wordt veroorzaakt door oververhitting van de pan met wat daar aan olie of vet in zit (zelfs al is het soms maar weinig!).

Wanneer het eten droog kookt (zo lang heeft gekookt, dat alle vocht eruit is) of het vet in de pan te heet wordt, kan zomaar brand ontstaan. Als je even niet oplet of wordt afgeleid heb je gauw de vlam in de pan.)

Om veilig te koken:

  • laat je de pan tijdens het koken niet onbewaakt. Blijf het liefst in de keuken of blijf niet te lang weg;
  • gebruik je een kookwekker en neem je deze bij het verlaten van de keuken mee;
  • houd je brandbare materialen zoals pannenlappen, keuken- en theedoeken op veilige afstand van het fornuis;
  • doe je na het koken meteen het gas of de elektriciteit uit.

Slaat de vlam dan toch in de pan:

  • draai dan onmiddellijk de knop uit (de schakelaar van het fornuis moet uit om verdere verhitting te voorkomen); 
  • schuif een passend of groter deksel van u af over de pan heen, de zuurstof kan er niet meer bij en de vlam zal doven;
  • laat het deksel langere tijd op de pan liggen;
  • schakel de afzuigkap uit; laat de pan afkoelen en haal het deksel er niet af;
  • ga nooit met de pan lopen, de hete inhoud van de pan kan ernstige brandwonden veroorzaken;
  • blus dan nooit met water. Bij aanraking met hete olie of vet veroorzaakt water een enorme steekvlam.

Veilig wonen voor ouderen

Voor ouderen, met name die nog zelfstandig wonen, is het belangrijk om extra voorzichtig te zijn. Het gaat dan meestal om mensen die minder mobiel zijn. Lees de volgende tips als hulpmiddel.

TIP 1: Hang een rookmelder op. 

De meeste slachtoffers bij brand vallen door het inademen van rook. Als je slaapt, ruik je niets. Je wordt dus niet wakker van de rooklucht. Doordat de rook veel giftige gassen bevat, raak je al snel bewusteloos. Vaak al binnen enkele minuten! Een rookmelder waarschuwt je met een luid alarm.

TIP 2: Maak een vluchtplan. 

Wat doe je als er brand uitbreekt? Kan je dan wel snel genoeg het huis uit komen? Bent je minder goed ter been? Dan kan je misschien met de buren afspreken dat je hen belt in geval van nood.

TIP 3: Pas op voor een vlam in de pan. 

Brand in de keuken ontstaat vaak doordat de vlam in de pan slaat. Dat komt doordat de pan te heet wordt of voedsel in de pan droog kookt. Denk bij het koken aan het volgende:

  1. blijf bij de pan;
  2. gebruik een kookwekker om droog koken te voorkomen. Verlaat je de keuken even, neem dan de kookwekker mee;
  3. houd brandbare spullen, zoals pannenlappen, keuken- en theedoeken op veilige afstand van het fornuis.

TIP 4: Rook nooit in bed.

Roken in bed is zeer onverstandig. Als je in slaap valt terwijl je aan het roken bent in bed zijn de gevolgen niet te overzien.

TIP 5: Hang wasgoed nooit dicht bij een kachel te drogen.

Wasgoed dat te dicht bij een kachel hangt kan zo heet worden dat het vlam vat.

TIP 6: Zet geen bloemen of planten boven of op de televisie.

Een televisie heeft veel elektrische onderdelen. Als deze in contact komen met water, dan kan kortsluiting en dus ook brand ontstaan.

TIP 7: Laat de televisie niet op de stand-by stand staan.

Een televisie die aanstaat trekt stof aan en dat kan kortsluiting veroorzaken. Het is daarom beter om de televisie helemaal uit schakelen als je er niet naar kijkt. 


Rookmelders

De meeste slachtoffers bij brand vallen door het inademen van rook. Als je slaapt, ruikt je niets. Je wordt dus niet wakker van de rooklucht. En doordat de rook veel giftige gassen bevat, raakt je al snel in een diepe bewusteloosheid. Vaak al binnen enkele minuten! Rookmelders zijn dus echt van levensbelang.

Soorten rookmelders

Het meest gebruikte type rookmelder is de optische melder.


Deze melder maakt gebruik van een lichtgevoelige cel, die de rook waarneemt. Er bestaan ook combimelders: dit zijn rookmelders gecombineerd met een koolmonoxidemelder (CO). Plaatst u meerdere rookmelders? Gebruik dan het liefst rookmelders die je met elkaar kunt verbinden. Gaat er één melder af, dan gaan de andere ook.

Let wel: een rookmelder moet regelmatig worden getest op werking!

Rookmelders gaan bij normaal gebruik en onderhoud zo’n tien jaar mee. Test regelmatig of de melder nog werkt. Op iedere rookmelder zit hiervoor een testknop.

Een batterij gaat gemiddeld één jaar mee. Als je de batterij plaatst, plak dan meteen een datumstickertje op de rookmelder. Zo weet je altijd wanneer hij voor het laatst is vervangen. Als de batterij bijna leeg is, hoort je elke minuut een hard piepsignaal. Er zijn ook rookmelders te koop waarvan de batterij tien jaar meegaat. Vraag hier wel specifiek om.

Wat is de beste plek om een rookmelder te plaatsen?


Een laatste tip: kies altijd een goedgekeurde rookmelder, bijvoorbeeld rokmelders die zijn vorzien van het logo ‘Politie keurmerk veilig wonen’.